Lees het artikel “Hoe mevrouw Troelstra zonder onrustbanden en –medicatie gelukkiger werd” en reageer hier!
Elly Duijf interviewde een enthousiaste fysiotherapeute over een specifieke casus die demonstreert hoe een nieuwe bejegening een verschil van dag en nacht gaf en fixatie en antipsychotica overbodig maakte!
Hoe mevrouw Troelstra zonder onrustbanden en –medicatie gelukkiger werd
Onlangs pleitten Anne Margriet Pot van het Trimbosinstituut en Marco Blom van Alzheimer Nederland voor kleinschalige zorg. Zij stelden vast dat je kleinschalige zorg zowel in een kleinschalige als in een grootschalige woonvorm kunt geven.
In een column op Skipr licht Pot toe wat zij onder kleinschalige zorg verstaat. Helaas verengt zij het begrip hier tot een nagebootst gezinsleven: ‘Wat is kleinschalige zorg? Er wordt aangebeld aan de voordeur, de huiskamer heeft een huiselijke sfeer, er wordt gekookt in de open keuken, het eten wordt op tafel opgeschept, de verzorgenden eten mee, de verzorgenden doen ook het huishouden.’
Automatisme verbannen
Dit concept van een nagebootst gezinsleven, is weliswaar momenteel in ons land de meest voorkomende vorm van kleinschalige zorg, maar moet mijns inziens zeker niet de enige zijn. Sterker nog, ik pleit ervoor om dit automatisme uit te bannen.
Denk bijvoorbeeld eens aan die kunstenaar met Korsakov. Die zie ik in zo’n omgeving niet echt goed gedijen. Die had meer behoefte aan een piano, een podium en veel visite! Of die wetenschapper: die beleefde weinig aan aardappelen schillen, maar des te meer aan een goed gesprek, wat informatie-uitzoekwerk en Bach. Of die boer, die nog steeds om vijf uur ’s morgens wil opstaan om de beesten te verzorgen? Die begint elke dag onrustig en geprikkeld omdat hij tot zeven uur binnen moet blijven om vervolgens samen de ontbijttafel te dekken.
Goede zorg is zorg die het je mogelijk maakt om het leven te leiden dat bij je past. En dat vraagt zeker om kleinschaligheid. Maar dat is iets anders dan voor iedereen een nagebootst gezin.
Definitie kleinschalige zorg
Een definitie van kleinschalige zorg zou volgens mij moeten zijn: ‘Zorg van een vast klein team medewerkers dat over voldoende zelfstandige sturingsmogelijkheden beschikt om te kunnen inspelen op de behoeften van bewoners, opdat dezen het leven kunnen leiden dat bij hen dat past.’
Rijke schakering van woonvormen
‘De focus op woonvorm vertroebelt het kwaliteitsdebat’, stellen Pot en Blom. Ik ben het daarmee eens. En ook met de visie dat kleinschalige zorg móét!
Maar anders dan wat Pot suggereert, zal kleinschalige zorg heel diverse invullingen moeten krijgen. De behoeften en leefstijlen van sommige mensen komen beter in de thuissituatie tot hun recht, anderen in een woonzorgwoning met een nagebootst gezinsleven. Andere beter in een cluster appartementen met een rijk aanbod van voorzieningen erom heen, of bijvoorbeeld op een boerderij.
Het aantal variaties is in principe oneindig als we leren om de behoeften en de mogelijkheden van de bewoners echt centraal te stellen. Kleinschalige zorg moet volgens mij per definitie leiden tot een rijke schakering aan woonvormen en leefstijlen.
Deze column is een reactie op het artikel ‘Focus op woonvorm vertroebelt kwaliteitsdebat’ en de column van Annemarie Pot ‘ Kleinschalige zorg is iets anders dan kleinschalig wonen.
Hoe denkt u over kleinschaligheid en goede zorg? Reageer nu!
Als een bewoner overlijdt, komt daarmee ook een einde aan een intensieve zorgperiode van familie en zorgverleners. In een nazorggesprek kunnen zij samen terugblikken. Wat ging goed en welke vragen liggen er nog?
Familie helpt dit bij de rouwverwerking. Zorgverleners krijgen feedback en gelegenheid om permanent te leren.
IDé is benieuwd welke verpleeghuizen structureel nazorggesprekken houden met familie van mensen met dementie, en welke ervaringen zij daarmee hebben. Laat het ons weten en reageer!
Lees ook op de website van IDé het artikel ‘Nazorggesprek in het ziekenhuis’
Willy Schomaker, student HBO-MW vraagt:
“Overal verdwijnen de meerpersoonsslaapkamers. Veel verpleeghuizen worden afgebroken en vervangen door groepswoningen waarin iedereen een eigen zit/slaapkamer heeft. Maar willen alle bewoners dat wel? Is hier onderzoek naar gedaan? Mijn ervaring is dat niet iedere dementerende oudere zich prettig voelt op een kamer alleen en dat zij op een bepaald moment juist het gezelschap van anderen zoeken. Schiet de hang naar privacy voor dementerenden niet door? Moeten we niet verpleeghuizen maken met een variabel aanbod in huiskamers en slaapkamers? Aanbieden op behoefte?”
Prof. Dr, Jos Schols, hoogleraar verpleeghuisgeneeskunde aan de Universiteit Maastricht reageert:
“Ons kleinschalig onderzoek (Tilburg/Leuven) doet net als dat van Jan Hamers cs in Maastricht onderzoek naar het verschil tussen kleinschalige verpleeghuiszorg in groepswoningen en traditionele verpleeghuiszorg. Je ziet geleidelijk aan echter meer een trend waarin kleinschaligheid en ook diversiteit binnen nieuwe grotere woonzorgcomplexen wordt gerealiseerd. Ik denk dat dit van realiteitszin getuigt, dat het financieel ook beter zal blijken te zijn en passend bij het kwantitatief steeds minder beschikbare zorgpersoneel. Toch hoeft een en ander m.i. niet gepaard te gaan met verlies aan levenskwaliteit voor de dementerende. Er zou echter wel onderzoek naar gedaan moeten worden.
Ik ben er persoonlijk van overtuigd dat zelfs niet iedere dementerende een eigen kamer zou hoeven hebben…. Het hele klimaat en de bejegening moeten goed zijn en de dementerende moet kunnen blijven participeren. Als dat lukt, is de slaapkamer van ondergeschikt belang. Nu al is bekend dat nieuwe wooncomplexen, hoe mooi ook en met hoeveel privacy ook, niet altijd hoeven te leiden tot meer tevreden klanten. Als de rest slecht is, is de levenskwaliteit nog steeds slecht. Maar nogmaals; we moeten dat eigenlijk onderzoeken.”
IDé is benieuwd naar uw mening en ervaringen. Wilt u deze delen? Reageer dan hier!
Marijke van der Vaart (verpleeghuisarts in Berlijn) schrijft:
“Voor een groot deel van de demente bewoners in de ouderenzorg is het niet nodig dat de deuren op slot zitten. Gesloten deuren veroorzaken bij mensen met dementie angst, boosheid en depressie. Ik zou ervoor pleiten om zo snel mogelijk met behulp van nieuwe elektronica en GPS systemen de deuren open te maken en de mensen vrijheid te geven. Gesloten dementie afdelingen zijn verouderd… Laten we er voor zorgen dat we bij de tijd blijven!”
IDé is benieuwd naar uw mening en ervaringen. Wilt u deze delen? Reageer dan hier!
Eric Buschgens schrijft: ‘Een vroege diagnose van dementie is belangrijk. Daardoor win je tijd om na te denken over hoe je verder wilt. Niet iedereen wil het dementieproces tot het einde toe meemaken. Mensen die dat niet 
willen kunnen met een wilsverklaring van de NVVE of de Stichting zorgverklaring de kwaliteit van hun leven en dood bepalen.
Ik zou graag zien dat hieraan meer, frequenter en vooral inhoudelijk aandacht wordt besteed. Ook IDé kan zo wellicht een steentje bijdragen aan de noodzakelijke maatschappelijke discussie over deze onderwerpen’.
Reactie IDé
IDé besteedt graag aandacht aan dit belangrijke en tere onderwerp. Veel informatie is te vinden op de websites van de stichting Zorgverklaring en van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE).
Daarnaast zijn we benieuwd naar uw visie en ervaringen. Wilt u deze met ons delen? Reageer dan hier!
Privacy is belangrijk, ook voor bewoners in verzorgings- en verpleeghuizen. Mensen moeten zich ongestoord kunnen terugtrekken en het leven leiden dat zij willen. ‘Het kan veel beter met de privacy in verpleeghuizen’, zegt Marcelle Mulder, humanistisch geestelijk verzorger bij Zorggroep Tellens. Zij publiceerde twee artikelen over privacy in het tijdschrift TvV, in het september en november / decembernummer 2009. Lees hier haar artikelen.
Hebt u tips over privacy in verpleeghuizen? Kent u goede voorbeelden? Reageer hieronder!
‘Privacy heeft alles te maken met respect voor iemands identiteit en waardigheid’
‘Wat hebben de mensen nog zelf te vertellen, vraag ik me wel eens af’
RSS van dit weblog